Mahmut AKGÜL – Tıp Eğitiminde Zulüm (TEZ) Hakkında İtiraz!

Türkiye’de tıp fakültesi sonrası hekimlerin büyük kısmı uzmanlık eğitimi almak istemektedir. Uzmanlık Eğitimi (bir başka deyişle Asistan Hekimlik) süreci pek çok ciddi temel problemle karşı karşıya… Örneğin bu süreçte hekimler çoğunlukla eğitimlerini engelleyecek ciddi iş yükü altında, gayri-insani nöbet şartlarında, kimin yapacağı tanımlamasında boşluklar bulunan ve gerekli olmayan pek çok ek uğraş ile çalışmaktayken almaları gereken eğitim ciddi bir biçimde olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu temel problemler çözümsüz olarak süregeldiği için, Uzmanlık Eğtimi’nin diğer sorunlarıyla ilgilenmeye çoğu zaman vakit ayrılamamakta veya bu tür sorunlar göz ardı edilmektedir.

Bu bahsedilen ana sorunların yanında, özellikle Uzmanlık Eğitimi’nin son yıllarında bir uzmanlık tezi uygulaması zorunluluğu mevcuttur. Uzmanlık tezleri, araştırma görevlisi sıfatına da sahip bulunan hekimlerin bilimsel araştırma “zorunluluğuna” binaen yapmak durumunda oldukları, çalıştıkları bıranşlara ve danışman hocalarına göre değişen konularda olmaktadır.

Bir asistan hekimin eğitimi süresince bilimsel araştırma yapması çalıştığı anabilim dalı tarafından kesinlikle teşvik edilmeli ve bu yönde kolaylaştırmalar sağlanmalıdır. Fakat uzmanlık tezi uygulaması, bu teşvik edilmesi gereken bilimsel araştırmalardan çok yönüyle uzak, adeta bürokratik bir belge niteliği taşımaktadır. Uzmanlık Tezi uygulamasının asistanlık eğitimine ciddi olumsuz etkileri, bunlarla sınırlı olmamakla birlikte, aşağıdaki gibidir:

1- Asistan hekimler genellikle istedikleri konuda değil, onlara dikte edilen konularda tez hazırlarlar.

2- Asistan hekimler, yukarıda sayılan ana problemler nedeniyle zaten bilimsel araştırmalara, bilimsel yaklaşım ile problem tanımlama ve yetisine sahip olamadan, genellikle eğitimlerinin ikinci yarısında hakkında fikir sahibi olmadıkları ve yeterli eğitim almadıkları bilimsel araştırma amacıyla tez çalışmalarına başlamakta, kimi zaman bu tez çalışmaları nedeniyle eğitimleri uzamaktadır.

3- Tez çalışmalarının çok büyük bir kısmı, bir zorunluluk nedeniyle hazırlanmakta ve en temel bilimsel kaidelere aykırı düşen birtakım problemlere sahip olmaktadır. Metodolojik problemler, asistan hekimin yeterli rehberliğe sahip olmamasından kaynaklanan eksiklikler, çok ciddi fakat üzerine çok gidilemeyen irtihal uygulamaları bu eksikliklerin sadece birkaçıdır. Bu eksiklikler nedeniyle uzmanlık tezlerinin büyük kısmı ne yazana bir katkı sağlar, ne de Türk yada Dünya tıbbına bir etki/fayda sunar.

4- Tez çalışmaları, asistan hekimlerin uzmanlıkları için bir şarttır. Uzmanlık tezi hazırlamayan bir asistan hekim mezun olamaz.

5- Her ne kadar tez çalışmaları uzmanlıkları için zorunlu olsa da, nasılsa ileri akademik kariyer başvurularında bir etkiye sahip değildir. Kısaca, tez çalışmaları doçentlik başvuru dosyasında yayınlanmış makale puanlamasında bir puana sahip değildir. Hatta tez konusundan çıkarılmış bir başka çalışma bile puanlama bazında değer görmez.

Uzmanlık eğitimi esnasında asistan hekimler, uzmanlık tezi uygulaması esnasında aşağıdaki koşullarda çok daha nitelikli eğitim ve bilimsel araştırma yapabilirler:

1- Bilimsel araştırma ile ilgili temel bilgiler asistanlık eğitiminin bir parçası olmalı ve asistan hekimlerin müfredatlarında sadece kağıt üzerinde değil gerçek anlamda bulunmalıdır. Temel bilimsel metodoloji, literatür tarama yöntemleri, istatistik, mesleki ingilizce gibi dersler müfredata konulmalıdır.

2- İyi bir hekim olmak ile iyi bir araştırmacı olmak birbirinde farklı kavramlardır. İyi bir hekim aynı zamanda iyi bilimsel çalışmalar yapabilir ve örnekleri çoktur; ancak bu konuda asistan hekimlerin eğitimleri için dikkate alınması gereken şey son tıbbi gelişmelerin kaliteli bir biçimde takip edilmesi ve gerektiğinde tıp pratiğine uygulanmasıdır. Bunun için uzmanlık tezi hazırlığına değil, sistemli ve ciddi bir literatür takibi kültürü gerekmektedir.

3- Bilimsel araştırmalar, özellikle üniversite hastanelerinde eğitim görmekte olan asistan hekimler için bir kriter kabul edilmeli ve ciddi bilimsel araştırma için ciddi emek sarfedilmelidir. fakat asistan hekimler bu çalışmalara istediği zaman, istediği konu ile alakalı başlayabilmeli, danışma hocalarının diktesiyle değil etkin rehberliğiyle hareket etmeli ve bu çalışmalardan istedikleri kadar yapabilmelidirler.

4- Uzmanlık tezi gibi bürokratik bir metne dönüşmüş uygulamaların zorunluluğu kaldırılmalıdır. Bir asistan hekimin uzmanlığı eğitimi esnasında gösterdiği performans ve uzmanlık sınavındaki başarısıyla zaten yeterli bir biçimde değerlendirilebilir.

Asistan hekimlerin en elzem problemlerinin yanında, en az bu temel problemler kadar ciddi olumsuz etkisi olan fakat alışılmışlık, ihmal ve umursamazlık nedeniyle göz ardı edilen zorunlu uzmanlık tezi uygulamasının kaldırılması için başta Yüksek Öğretim Kurulu ve Sağlık Bakanlığı olmak üzere, ilgili yetkililere bu konu hakkında çalışma başlatmalarını rica ediyoruz.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir